بایگانی

نوشته های برچسب زده شده ‘بیماری نادر’

فاجعه‏بار‏ترین اپیدمی‏های تاریخ (بیماریهای همه‏گیر)

۱۲ مرداد ۱۳۸۸ م.پورعلی ۲ دیدگاه

یک بیماری، برای اینکه همه گیر و نام‏آور شود فقط کافیست که یک دور، دور جهان را طی کند. از نفر به نفر، گروه به گروه، شهر به شهر و کشور به کشور و سرانجام جهان. برای مثال بیماری آنفلوآنزای خوکی از مکزیک برخاست، سپس به آمریکا و سپس به نیوزلند و اسپانیا و … نیز راه پیدا کرد و اکنون در چین نیز مواردی مشاهده شده است. که بر پایۀ همین شیوع سریع، سازمان بهداشت جهانی درجۀ شیوع جهانی خود را از ۴ به ۶ افزایش داد، درجۀ ۴ به معنای انسان به انسان است که در نتیجه ممکن است جامعه را شامل شود. بیماری آنفلوانزای خوکی یک نسل پیشرفته از بیماری آنفلوآنزای اسپانیایی است، همان که میلیونها انسان را دهها سال پیش روانۀ خاک کرد.

توضیح : پاندمی، پاندمیک، اپیدمی یا همه گیری همه به این معناست که وقتی مردم یک منطقه در یک زمان و در یک مکان خاص به نوعی بیماری مبتلا شوند.

در اینجا خلاصه‏ای از ۵ بیماری همه‏گیر که بیشترین آمار مرگ و میر در دهه‏ها و صده‏های اخیر را داشته است، خدمتتان عرض می‏نمایم تا میزان فاجعه در سالهای پیشین را در نظر داشته باشیم و همچنین پیشرفت علم و تکنولوژی مهار بیماریها را مد نظر آوریم تا ما نیز احساس مسئولیت کرده و تا حد امکان قدمی هر چند کوچک برداریم :

آبله  (۴۳۰ قبل از میلاد – ۱۹۷۹)

این بیماری در ۱۰۰ سال گذشته حدود ۳۰۰ میلیون نفر را به کام مرگ کشانده است. آماری وحشتناک که شاید قویترین سربازان و بزرگترین جنگها نیز چنین آمار مرگ و میر را نتوانند رقم زنند. فقط در قرن ۱۸ میلادی، حدود ۶۰ میلیون نفر در اروپا و فقط در سال ۱۹۶۷ حدود دو میلیون نفر در سرتاسر جهان جان خود را از دست دادند.

این بیماری که فقط مربوط به انسانها می‏باشد تا کنون تلفات زیادی را گرفته که گفته می‏شود منشا آن ۴۰۰۰ سال پیش در مصر بوده است و همزمانکه مردم تجارت گستردۀ خود را آغاز نمودند، این بیماری را گسترش داده و آنرا به هند و ژاپن و سپس اروپا و آمریکا منتقل کرده اند. این بیماری چنان بود که زخم و دردهایی را در ناحیۀ دهان، گلو و بدن بوجود می‏آورد و شدت آن به نوع پوست بدن افراد و سیستم ایمنی بدن آنها بستگی دارد. این بیماری در ابتدا کوری سپس بدچهره‏ای و نهایتا مرگ را دچار می‏شد.

نهایتا در سال ۱۷۹۶ دکتر ادوارد جنر متوجه شد که از تزریق مایع حاوی آبلۀ گاوی به بدن یک پسربچه، وی نسبت به این بیماری ایمن شده است. به همین دلیل آوای ادوارد جنر به عنوان اولین شخصی که واکسن را اختراع نمود شناخته می‏شود. همچنین نام واکسن از کلمۀ واکا (vacca) به معنی گاو در لاتین گرفته شده است زیرا اولین بار از سرم خون گاو مبتلا به ابلۀ گاوی استخراج شده است.

وبا (۱۸۱۷ – امروز)

هنگامیکه یک نفر از آب یا غذایی که حاوی میکروب ویبریو کلرا (وبا) باشد استفاده کند، در صورتیکه هیچگونه درمان اولیه‏ای صورت نگیرد، ممکن است جان خود را در عرض ۴ ساعت از دست دهد که به مقاومت بدن شخص بستگی دارد. ویکیپدیای فارسی در مورد این بیماری چنین نوشته است : “این بیماری در گذشته در ایران به نام مرگامرگی خوانده می‌شده‌است…  وبا در طول تاریخ هفت بار همه‌گیری جهان‌گستر داشته‌است. در قرن نوزدهم چندین بار در اروپا همه‌گیر شد اما امروزه وبا بیشتر در کشورهای جهان سوم به علت وضعیت ناسالم و غیر بهداشتی آبهای آشامیدنی دیده می‌شود.”

این میکروب با نفوذ به روده کوچک باعث دفع آب بسیار زیاد از آن می‏شود و کمبود شدید آب (دی هیدراسیون) و در نتیجه کم شدن مواد معدنی بدن و افت شدید فشار و در نتیجه مرگ را باعث می‏شود.

اولین همه‏گیری این بیماری در سال ۱۸۱۷ در کلکته هند، پس از یک فستیوال بزرگ سه ماهه که هزاران هزار نفر از سرتاسر جهان در آن شرکت کرده بوده‏اند، بوده است. در آن زمان افرادی که ناقل این میکروب بودند، در رود گنگ مشغول شنا شده و نتیجتا این بیماری در طول سه ماه به راحتی در سرتاسر هند گسترش یافت و به همین ترتیب یک همه گیری وبا شروع شد. مسافرین و بازرگانان این بیماری را به راحتی از این بندر به آن بندر و از این شهر به آن شهر انتقال دادند و نتیجه این شد که فقط در هند حدود ۴۰ میلیون نفر جان خود را از دست دادند. در سایر کشورها نیز امار وحشتناکی رقم خورده است که در همه‏گیری های بعدی امار نسبی پایینتر از اول بوده است.

آنفلوآنزا (۱۹۱۸ – ۱۹۱۹)

رتبۀ اول همه‏گیری بیماری‏ها از نظر خسارات تعلق دارد به همه‏گیری آنفلوآنزای اسپانیایی در سالهای ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹٫ دقیقا زمانی که جنگ جهانی اول در حال اتمام بود، بسیاری از مردم در جای جای دنیا به این بیماری دچار شدند که متاسفانه در ابتدا همه خیال کردند که این همان سرماخوردگی معمولی است که همیشه با آن دست و پنجه نرم می‏کنند. در کمتر از دوسال، این بیماری جان ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون انسان را در سرتاسر جهان گرفت و حدود ۲٫۵ تا ۵ درصد از جمعیت جهان را به زیر خاک فرو برد. در ابتدا خیال می‏شد که این همان مادر طبیعت است که به دلیل خرابی های زیادی که در طول جنگ جهانی اول به ان وارد شده، دارد تلافی می‏کند. مشکل اینجا بود که با اتمام جنگ جهانی اول گسترش این بیماری به حداعلای خود رسید به این صورت که سربازان مریض ویروس را به راحتی هرچه تمامتر به خانه و خانواده و محلۀ خود وارد می‏نمودند و عده ای دیگر را مریض می‏کردند.  در سال ۱۹۱۹، قریب به ۲۵% از آمریکایی ها به این ویروس مبتلا شدند.

این بیماری از طریق هوا منتشر می‏شود و علائمی از جمله درد عضلانی شدید، تب و لرز، سردرد و سرفه و … دارد، علائمی که عامل مرگ بسیاری از افراد شد. ذات الریه یا التهاب ششها یکی دیگر از عوارض این بیماری است که خیلی راحت می‏تواند انسان را از پای درآورد.

مرگ سیاه یا طاعون سیاه (۱۳۴۰ تا ۱۹۷۱)

در سالهای مابین ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۱میلادی، قریب به ۷۵ میلیون نفر در سرتاسر جهان جان خود را بوسیلۀ این بیماری باکتریایی از دست دادند. در مورد خاستگاه این بیماری روایات متعددی نقل شده است اما بیشترین احتمال بر این است که این بیماری بوسیله یک نوع موش کوهی به کک هایی که در پوست انها لانه داشته‏اند منتقل شده و سپس از طریق کک‏ها به بدن سایر جانداران بویژه موشها وارد می‏شده است. آنگاه این موشها و کک‏ها که مابین بارهای تجار و بازرگانان زندگی می‏کرده‏اند، بیماری را به جای جای دنیا منتقل نموده‏اند. همچنین تاتارها که برای تکمیل فتوحات خود به اروپا قدم گذارده بودند کمک شایانی به گسترش این بیماری کرده و آنرا به اروپای شرقی منتقل نمودند.

در ابتدای هجوم تاتارها، آنها متوجه مرگ مرموز عده‏ای از سربازان شدند که تصمیم گرفتند جسد انها را بوسیله منجنیق به مرکز شهر مورد نظر (کریما در اوکراین)در اروپا پرتاب کنند و بدین ترتیب بیماری را ارزانی داشتند و سپس بازرگانانی که در آن شهر مشغول کار بودند شهر را ترک کرده و بیماری را در سرتاسر اروپا و آفریقا پخش کردند. از تعداد ۴۰ میلیون نفری که در ان زمان در اروپا زندگی می‏کردند، ۲۵ میلیون نفر هلاک شدند.

بیماری طاعون به سه شکل خیارکی، ریوی و عفونت خونی وجود دارد. شکل خیارکی به این صورت است که معمولا در اطراف غدد لنفاوی متورم شده و دردناک می‏گردد و نوع ریوی از افراد حامل باکتری خیارکی و از طریق هوا و تنفس به افراد سالم منتقل می‏شود و بسیار کشنده است. نوع عفونت خونی در ادامۀ طاعون خیارکی بوجود می‏آید که در نتیجۀ فعالیت شدید دستگاه ایمنی می‏باشد.

مالاریا (۱۶۰۰ تا امروز)

با اینکه حیات حیوانات برای انسانها بسیار مهم است و امروزه تلاش زیادی برای حفظ آن می‏شود، باز هم بسیاری از مرگ و میر انسانها بدست آنها بخصوص شاخۀ حشرات انجام می‏گیرد. یک گزش بسیار کوچک توسط یک حشرۀ کوچک (آنوفل) می‏تواند باعث انتقال پلاسمودیوم به کبد شده و از آنجا خون فرد را آلوده کند.

اگر بیمار مبتلا به مالاریا تحت درمان قرار نگیرد، به دلیل قطع ارتباط خون با دستگاههای بدن، در عرض ۲ هفته جان خود را از دست خواهد داد. در حالیکه شیوع بیماری مالاریا معمولا در آمریکا و بخشهایی از آسیا واقع می‏شود، ۸۵ تا ۹۰ درصد از خسارات جانی متوجه آفریقاست، جایی که این بیماری سالانه جان یک میلیون نفر را می‏گیرد.

یکی از مهمترین و ساده ترین راههای پیشگیری از این بیماری جلوگیری از تماس پشه با بدن است.

منبع :( چکیده‏ای از) ویکیپدیا – highestfive - scribd

پانوشت :

در طول ۳۰ سالی که ویروس ایدز شناسایی شده است حدود ۲۵ میلیون نفر جان خود را از دست داده و هم اکنون نیز بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی حدود ۴۰ میلیون نفر ناقل این بیماری هستند. آیا این همه گیری  و اپیدمی خاموش نیست؟ آیا نباید نسبت به پیشگیری ان اقدام نمود؟

بیماری نادر و عجیب : پروسوفنوزی یا ناشناسی چهره‏ها

۱۳ فروردین ۱۳۸۸ دکتر مهدی پورعلی ۲ دیدگاه

پروسوفنوزی ( ناشناسی چهره ها )

نام اصلی : Prosophenosia

این بیماری نوع جالبی از اختلالات مغزی است که در آن شخص قادر به شناخت چهره ها نیست. این اختلال ناشی از آسیب گسترده مغز در سمت داخلی هر دو لوب پس سری مغز و آسیب در امتداد سطوح داخلی – شکمی لوب آهیانه می باشد که این آسیب با کمال تعجب باعث اختلال ناچیزی در سایر اعمال مغز می شود.

ممکن است تعجب کنید که چرا باید این مقدار زیاد از قشر مغز به مهارت ساده شناخت چهره ها اختصاص یافته باشد؟

پاسخ : باید توجه داشت که بخش اعظم اعمال روزمره ما به ارتباط با سایر افراد می‏گذرد لذا اهمیت این عمل هوشمندانه به خوبی آشکار است . بخش پیشانی این ناحیه مجاور قسمت قشر بینایی است و بخش آهیانه نیز ارتباط نزدیکی با سیستم لیمبیک دارد که اعمال در رابطه با هیجانات ، فعال کردن مغز و کنترل پاسخ رفتاری فرد نسبت به محیط و نظایر آن را انجام می دهد.

اگرچه ضایعات مغزی درمان ندارند، گاها با ترمیم خودبخود درمان می‏گردند و بهبود می‏یابند. امیدوارم همانطور که برای درمان ایدز گامهای بلندی برداشته شده، برای درمان ضایعات مغزی پیشرفته نیز اقدامات جدی نیز انجام پذیرد.

۱۰ بیماری نادر که هنوز درمانی مشخص ندارند

۱۸ اسفند ۱۳۸۷ م.پورعلی ۱۲ دیدگاه

در آمریکا چنانچه یک بیماری کمتر از تعداد ۲۰۰هزار نفر را مبتلا کند، بیماری نادر خوانده می‎‏شود. کسانی که از این بیماریهای نادر (بیماریهای یتیم) رنج می‏برند شاید تا سالها هیچ درمان موثری برایشان انجام نپذیرد و در آخر هم شاید فقط بتوانند با آن مدارا نمایند.

همچنین لازم بذکر است که روز ۲۸ فوریه، روز جهانی بیماریهای نادر بود که گذشت. در این پست به معرفی تعدادی بیماری از بیماریهای نادر به گفتۀ سازمان جهانی بیماریهای نادر می‏پردازم.

۱ – آلکاپتونوریا (بیماری سیاه بختی)

این بیماری که به صورت ارثی منتقل می‏شود و در واقع نوعی بیماری ژنتیکی است، در اثر نارسایی در فرایند تجزیۀ اسیدآمینه‌های فنیل آلانین و تیروزین به وجود می‌آید. در واقع کمبود آ نزیمی که اسید هموجنتیسیک (آلکاپتون) را به اسید مالیل استواستیک تبدیل می‌‌کند، باعث این بیماری می شود. به زبان ساده تر این بیماری باعث از بین رفتن ارتباط بین بافتها و استخوانها می‏شود. همچنین باعث تیره رنگ شدن ادرار در حین بیرون آمدن می‏شود به همین دلیل در قدیم مردم این بیماری را عامل تیره بخت شدن می دانستند.

۲ – سندرم بلوم (Bloom Syndrome)

این بیماری که به صورت ژنتیکی منتقل می‏گردد به دلیل قرارگرفتن کروموزومها در مکانهایی اشتباه است که باعث تاخیر در رشد داخل رحمی می‏گردد. اولین سندرم این بیماری در سنین نزدیک ۲۰ سالگی نمایان شده و نشانه‏های آن ضعف ایمنی و افزایش خطر ابتلا به سرطان‏های مختلف، حساسیت شدید بدن در برابر نور، گرفتگی رگها در صورت که شکلی شبیه پروانه در صورت بوجود می‏آورد و ضعف سیستم ایمنی بدن و نتیجتا افزایش خطر ابتلا به انواع بیماریها است.

۳ – Kohler Disease

این بیماری که بر روی استخوانها تاثیر می‏گذارد، اغلب بین سنین ۳ تا ۵ سال و همچنین ۵ برابر بیشتر در پسران اتفاق می‏افتد. این بیماری به نظر می‏آید که بر اثر فشردن پاها به دلیل استرس در طول دورۀ رشد تا سن ۳ تا ۵ سال بوجود می‏آید و نتیجتا منجر به درد و ورم در ناحیه پاها و همچنین لنگیدن آنها میگردد.

۴ – خراشیدگی شبکیه چشم (Retinoschisis)

این بیماری حالتی است که در آن شبکیۀ چشم به دو قسمت تقسیم می‏گردد و باعث ایجاد مشکل در بینایی بیمار می‏گردد. این بیماری معمولا از سنین میانسالی به بالا اتفاق می‏افتد با این حال این بیماری هنگام تولد هم ظاهر شده است. این بیماری در بعضی مواقع منجر به ایجاد کیست و تاول در شبکیه چشم میگردد.

۵ – بیماری ویلسون (Wilson’s Disease)

بیماری ویلسون یکی از انواع بیماریهای ارثی کبد است که دراثر تجمع مس در سلولهای کبدی ایجاد می شود . سن بروز این بیماری بعد از ۵ سالگی است و قبل از این سن بندرت بروز می کند . عامل ایجاد این بیماری در واقع اشکال در سوخت وساز عنصر مس در بدن می باشد که موجب افزایش رسوب آن در کبد می شود . تجمع مس در کبد منجر به اختلال عملکرد کبد می شود که ممکن است کاملا بدون علامت بوده و یا علائم شدیدی همچون هپاتیت حاد به صورت زردی، بی اشتهایی و… را ایجاد کند و در نهایت می تواند منجر به از کار افتادگی کامل عملکرد کبد و ایجاد سیروز شود . (وبسایت دانشگاه علوم پزشکی فارس)

این بیماری در صورتیکه درمان نشود، ممکن باعث ایجاد ضایعات کبدی، سیستم عصبی، مغز و در نهایت مرگ شود.

۶ – بیماری گروور (Grover’s Disease)

این بیماری پوستی هنگامی رخ می‏دهد که “سیمان” عامل کنار هم قرار گرفتن سلولهای پوستی از بین رفته و باعث جدا شدن سلولها از یکدیگر شود. این بیماری در نوع کوچکش باعث ایجاد تاول‏هایی قرمز رنگ بر روی پوست شکم و پشت می‏شود. این بیماری معمولا در سنین ۵۰ به بالا اتفاق افتاده و اغلب به دلیل مشکلات نور مستقیم خورشید بر بدن است.

۷ – سندروم گوترون (Gottron Syndrome)

این بیماری تا کنون فقط در ۴۰ نفر گزارش شده است (یا کمی بیشتر) که همگی در سنین بزرگسالی بوده‏اند. این بیماری باعث شکنندگی دستها و پاها می‏شود که به دلیل عدم وجود چربی مستقیما زیر پوست بدن بوجود می‏آید. از علایم این بیماری همچنین دستها و پاهای کوچک و نیز نمایان بودن سیاهرگها بر روی پوست شکم و قد و قامتی کوچک است.

۸ – مسومیت سیگوآترا (Ciguatera Fish Poisoning)

این بیماری در نتیجه مسمومیت ناشی از مصرف ماهی مناطق جزایر مرجانی و نیز انواع ماهی بوجود می‏آید. از علائم آن استفراغ پی در پی و بروز مشکل در سیستم عصبی مانند احساس خارش در انگشتان دست است. مثلا بعضی از مبتلایان به این بیماری چیزهای سرد را داغ حس میکرده‏اند و برعکس. این بیماری از چندین روز تا چند هفته و نیز گاهی تا یک سال به طول می‏انجامد.

۹ – سندرم موبیوس (Moebius Syndrome)

این بیماری پیشرفته از همان آغاز تولد بیمار را درگیر کرده و به دلیل عدم رشد و یا فقدان اعصاب جمجمه‏ای است. از علائم این بیماری می‏توان به معلولیت در چهره، عدم توانایی در لبخند زدن و یا اخم کردن اشاره کرد. در بعضی حالات نیز این بیماری می‏تواند مشکلات فیزیکی بدنی ایجاد نماید.

منبع : sixwise.com

10 – بیماری وبگردی از نوع پیشرفته (Developed Web Surfing)

این بیماری گاها در افرادی اتفاق می‏افتد که پس از خواندن تمامی اشتراکهای فید خود به صورت یک به یک، سراغ موارد به اشتراک گذاشتۀ دیگران می‏رود و پس از اینکه آنها را نیز یک به یک بررسی کرد، سراغ Google trends نیز می‏رود. از علائم این بیماری میتوان به گودی زیر چشم، قرمزی چشم، آب شدن باطری لپ تاپ، وجود لیوانهای آب فراوان دور میز کار و … اشاره نمود. این بیماری خطرناک در مواردی منجر به انزوا و گوشه گیری نیز می شود که در صورت عدم درمان، ممکن است به دیوانگی ختم شود!