اسهال آمیبیازیس (دیسانتری روده‏ای)

با تشکر از دکتر مهدی پورعلی

(مراقب فصل گرما باشیم)

همه ما در طی سال با بیماری های مختلفی سروکار داریم که یکی از مهمترین آنها اسهال است که درفصول و شرایط خاص بروز می کند که به دلیل انواع مختلف و متنوع این بیماری و درمان های متفاوت آن و اطلاعات کم موجود در جامعه این نیاز احساس می شود که اطلاع رسانی بهتری انجام شود .

عامل بیماری : این بیماری توسط نوعی از انگل ها به نام آمیب ایجاد می شود که دارای انواع مختلف است که بیماری را با علائم مختلف و دوره ی متفاوت بروز می دهد .

محل زندگی انگل :این انگل در دیواره و مجرا روده بزرگ ، به ویژه در ناحیه سکوم و انحنای سیگموئید و راست روده ( رکتوم ) زندگی می کند .

تغذیه : این انگل مواد غذایی خود را از طریق حل کردن بافت ها ، هضم گلبول های قرمز ، باکتری ها و سایر محتویات روده به دست می آورد .شکل فعال انگل در ۳۷ درجه ۵ ساعت زنده می ماند ولی کیست آن ۲ روز زنده می ماند .

انتقال amibiasisانتقال : این انگل از طریق خوراکی ، مصرف آب و غذای آلوده منتقل می شود. شیوع عفونت وابسته به شرایط بهداشتی و در نواحی معتدل کمتر از نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری است .عفونت در مکان های پر جمعیت ، بیمارستان های روانی که بیماران بهداشت خوبی ندارند ، اردوگاه های مهاجرین و در بین مردان بی بند و بار شایع تر است .

افراد بیمار به دلیل دفع شکل فعال انگل نقشی در انتقال بیماری ندارند زیرا این شکل پس از خروج از بدن به سرعت از بین می رود ولی مبتلایان مزمن و افراد بدون علامت با دفع کیست مسئول اصلی انتقال آن هستند .

دست های آلوده افرادی که با مواد غذایی سروکار دارند از عوامل انتشار عفونت است. شیوع این عفونت خطرناک در جهان ۱۰ درصد می باشد .

بیماری زایی :

ضایعات اولیه در روده : عمدتاٌ در در روده بزرگ ، التهاب منتشر در سطح مخاط روده مانند انواع دیگر کولیت ، نکروز ( ازبین رفتن بافت ) سطحی مخاط روده و ایجاد یک حفره بطری شکل ، ایجاد زخم های بزرگ با ترشحات زرد و چرکی ، توسعه زخم به زیر مخاط و تخریب وسیع بافت و ایجاد حفراتی شبیه کندو ، ازبین رفتن بافت و بسته شدن مویرگ ها و خونریزی .

ضایعات ثانویه خارج روده ای : عمدتاٌ در کبد و به میزان کمتر در ریه ها ، قلب ، مغز ، طحال ، اعضای تناسلی و پوست .

نشانه شناسی :

  • دوره کمون ۸-۱۰ روزتا حداکثر ۱۴ هفته
  • اسهال خونی حاد ، تکرار دفع مدفوع ۵-۱۵ بار در روز ، مدفوع حاوی خون و قطعات مخاط روده ، درد مبهم و حساسیت شکم
  • تب ۳۸ تا ۳۹ درجه همراه با تعریق، ازدست دادن آب بدن و لاغری
  • در عفونت های طولانی، اختلالات عصبی –روانی ، بزرگی و حساسیت کبد

پیشگیری :

  • درمان مبتلایان
  • آزمایش دوره ای کارکنان رستوران ها و استفاده از غذاهای مطمئن
  • دفع بهداشتی مدفوع و فاضلاب
  • عدم استفاده از کود انسان در مزارع
  • جوشاندن آب های مشکوک بخصوص در سفر
  • ممانعت از تماس حشرات با غذاها
  • شستشوی دست ها قبل استفاده از غذا

درمان :

  • رژیم غذایی پروتئینی ، ویتامین دار و مایعات فراوان تا آب بدن تامین شود .
  • مترونیدازول ۵-۱۰ روز با دستور پزشک
  • یدوکینول خوراکی ۲۰ روز با دستور پزشک