بایگانی

بایگانی نوامبر

مکانیزم به خاطرسپاری : چرا مطالب در ذهنمان می‏مانند

این مطلب توسط نویسنده افتخاری جناب آقای دکتر مهدی پورعلی منتشرشده است.
ذخیره اطلاعات در مغز روندی است که حافظه نامیده می شود و این امر نیز به نوبۀ خود جزء اعمال سیناپس‏هاست (سیناپس : فضایی که پیام عصبی از یک سلول عصبی به سلول دیگر منتقل می‏شود). هر بار که نوع خاصی از اطلاعات حسی (بینایی- شنوایی – لمس – بویایی – چشایی ) از یک سیناپس عبور می کند این سیناپس دفعه بعد برای انتقال همان نوع پیام توانمندتر شده که این روند تسهیل نام دارد بعد از آنکه اطلاعات چندین بار از یک مسیر عصبی عبور کردند آن مسیر به حدی تسهیل می‏شود که حتی بدون وجود محرک خارجی (حواس پنجگانه) در خود مغز تولید شده و این مرحله ای است که اصطلاحا می گوییم “مطلب ملکه ذهن شده است” .

انواع حافظه :

۱- حافظه کوتاه مدت (Short-term memory)
شامل خاطراتی می شود که برای چند ثانیه یا حداکثر چند دقیقه دوام می آورند مگر آنکه به انواع بلند مدت آن تبدیل شوند.

۲- حافظه میان مدت (Intermediate-term memory)
که چند روز یا هفته باقی می ماند و در صورت عدم تکرار در ذهن از بین می رود.

۳- حافظه بلند مدت (Long-term memory)
که به دلیل تکرار، اگر یک بار ذخیره شود میتوان تا چندین سال یا حتی تا آخر عمر آن را به خاطر آورد.

تبدیل انواع حافظه به یکدیگر :

برای تبدیل حافظه کوتاه مدت به بلند مدت باید آن را تثبیت کنیم بدین معنی که اگر حافظه کوتاه مدت به طور مکرر فعال شود تغییرات فیزیکی و شیمیایی در سیناپس ها اتفاق می افتد که مسئول نوع دراز مدت حافظه است . این روند به ۵ تا ۱۰ دقیقه برای حداقل تثبت و ۱ ساعت یا بیشتر برای تثبیت قوی نیاز دارد . تکرار نیزجایگزین این زمان می باشد . (همچنین تکرار روزانه و ماهانه و در کل زمانبندی شده که توصیه متخصصین بر حداقل ۸ بار تکرار با هر منوالی در ۸ روز متوالی است) – شاید این دلیلی است که همیشه دو کلمۀ تمرین و تکرار را کنار هم می‏بینیم.

نوع دیگری از تقسیم بندی حافظه :

۱- حافظه مشغول به کار : نوعی از حافظه است که در جریان یک استدلال فکری استفاده می شود ولی در هر مرحله ای که مسئله حل شود، خاتمه می یابد .

۲- حافظه قابل بیان یا اخباری : اساسا به معنای خاطره مربوط به جزئیات مختلف یک فکر جامع است مثلا :

الف) خاطره محیط اطراف
ب) خاطره ارتباط های زمانی
ج) خاطره علل یک تجربه
د) خاطره معنای یک تجربه
ه) خاطره قضاوت یک فرد

۳- حافظه مهارتی

که با فعالیت های بدن مرتبط است مثل تمام مهارت های بازی با توپ.

مغز ما این قابلیت را دارد که اطلاعات بی حاصل را نادیده بگیرد وگرنه ظرفیت ذهن ما طی چند دقیقه اشباع می شد . این مسئله ناشی از مهار سیناپس مربوط به این نوع از اطلاعات است. اثر حاصل را عادت کردن habituation یا می گویند که درواقع نوعی از حافظه منفی است . از سوی دیگر در مورد اطلاعاتی که نتایج مهمی از قبیل درد یا یک حس خوشایند ایجاد می کنند مغز توانایی خودکاری در تقویت و ذخیره سازی مسیر های حافظه دارد . این همان حافظه مثبت است که ناشی از تسهیل (در بالا توضیح داده شد) مسیر های سیناپسی می باشد که این فرایند حساس شدن حافظه نامیده می‏شود.

نتیجه گیری : برای ماندگارشدن هرچیز در ذهن، به تکرار نیاز است.

در اینجا اندک اطلاعاتی در مورد فیزیولوژی حافظه تقدیمتان گردید که امیدوارم موثر واقع شود.

قفل کودک اینترنتی!

اینترنت به همان اندازه که مفید است، می تواند خطر آفرین هم باشد. در واقع علیرغم تمام اطلاعات مفیدی که از طریق وبگردی می توان کسب نمود، می تواند محیط ناامنی برای کودکان باشد.

بازیهای آنلاین، شبکه های اجتماعی، سایت های مشکوک همه و همه خطراتی هستند که کودکان و نوجوانان هنگام استفاده از اینترنت با آن روبرو هستند.

حقیقت امر آن است که با پیشرفت روزافزون تکنولوژی های آنلاین، استفاده کودکان از اینترنت اجتناب ناپذیر است. شاید نتوانیم آنها را صد در صد از خطرات احتمالی حفظ کنیم، اما می توان تا حد مطلوبی این شرایط را کنترل نمود و آنها را از وب سایت های نامناسب و افراد غریبه دور نگه داشت. نرم افزارهای زیادی هستند که به شما امکان مدیریت فعالیتهای آنلاین خانواده تان را می دهند که به آنها اصطلاحا Parental Control گفته می شود.

در این بین می توان SafeFamilies Software و K9 Web Protection Software را نام برد.


قفل کودک اینترنتی!

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی های آنلاین، استفاده کودکان از اینترنت اجتناب ناپذیر است. شاید نتوانیم آنها را صد در صد از خطرات احتمالی حفظ کنیم, اما می توان تا حد مطلوبی این شرایط را کنترل نمود واز آنها در برابر  وب سایت های نامناسب و افراد غریبه محافظت نمود.

این ابزارها قابلیت های گوناگونی دارند:

۱- هنگام نصب این گونه برنامه ها, یک نام کاربری برای کاربر مدیر(Administrator) و به تبع آن کلمه عبور برای محافظت از تنظیمات ایجاد شده, تعیین می شود.

۲- این برنامه ها معمولا قابلیت ایجاد طبقه بندی مطالب را دارند به صورتی که می توانید به صورت موضوعی مطالب را block نمائید. اگر کودک قصد باز کردن صفحاتی با موضوعات نامناسب خشن یا غیراخلاقی را داشته باشد یا حتی بخواهد از طرق غیر امن مانند اشتراک فایل ها به صورت  peer-to-peer ارتباط برقرار کند, مرورگر شما صفحه مربوطه را لود نخواهد نمود.

۳- هم چنین می توانید یک لیست سیاه از کلیدواژه های نامناسب تهیه کنید تا مرورگر شما صفحات حاوی آنها را بلاک نماید. از دیگر امکانات این گونه برنامه ها محدود نمودن فعالیت های کودکان به چند سایت خاص است. در این صورت یک لیست سایتهای مورد اعتماد “trusted websites” که مطالب مناسب سن کودک دارد تعریف می کنید و سایر صفحات خودبه خود قفل خواهد شد.

۴- برخی از این برنامه ها پا را فراتر گذاشته و به شما اجازه می دهند کسانی را که کودک شما از طریق ایمیل با آنها در ارتباط است را مشخص نمائید یا برعکس کسانی را که اجازه دارند به فرزند شما ایمیل بزنند معرفی نمائید. طبیعتا آدرسهای الکترونیک غیر از آنهایی که توسط شما تایید شده اند بلاک خواهند شد.

البته برخی مرورگرها مانند safari این قابلیت Parenting Control را  به صورت بالقوه دارند و این امکان را می دهند که در حالی که از زیبایی و سرعت آنها لذت می برید, طی مراحل ساده ای پروفایلی برای استفاده کودکتان از اینترنت ایجاد نمائید.(+)
البته سایر مرورگرها هم کم و بیش این قابلیت ها را در اختیار والدین قرار می دهند.

مثلا در Internet Explorer از طریق tools->Internet Options->Content->Content-Advisor->Enable به پنجره ای دست می یابید که در آن می توانید موضوعاتی مانند مصرف دارو و مواد مخدر و سلاح، قمار و… را بلاک کنید یا تنها سایتهای مجاز را در  بخش Approved Sites وارد نمائید.

مرورگر محبوب من، FireFox ، متاسفانه مثل Safari به صورت Built-in چنین قابلیتی را ندارد اما Add-on های جالبی مانند proCon Latte, Glubble, Suricate و FoxFliter این کمبود را به خوبی جبران کرده اند.

البته تمام اینها را گفتیم اما صرفا این برنامه ها کافی نیستند. حقیقت این است که با زور نمی شود بچه ها را کنترل کرد! بهترین روش این است که با بچه ها دوست باشیم و سعی کنیم در هنگام باز کردن ایمیل یا عضویت در شبکه های اجتماعی که برایشان ضرری ندارد کنارشان باشیم. در این صورت می توانیم بر سایتهایی که در آنها عضو می شوند نظارت داشته باشیم و از اطلاعات حساب های کاربریشان آگاه باشیم.

سعی کنید به نحو دوستانه ای برای کودکتان توضیح دهید که برای حفظ امنیت خود و خانواده اش از قرار دادن اطلاعات شخصی مانند نام مدرسه، آدرس و شماره تلفن، شهر محل سکونت، حتی نام و نام خانوادگی اش در پروفایل خود خودداری کند. همین طور مطمئن شوید پروفایل آنها هر چند اطلاعات خاصی در آن نباشد، به صورت private تنظیم شده باشد.

به این ترتیب می توانید در کنار اینکه به فرزندتان قدرت عمل و فرصت استفاده از اینترنت و بهره جستن از مزایای متعدد آن را می دهید، از سلامت روحی و اخلاقی او نیز مطمئن باشید.

پانویس :
همیشه محدودیت کامل باعث جلوگیری نیست بلکه، آزادی با شرط بهتر است.

منبع

نوستالژی آنفولانزای نوع A

سرماخوردگی، آنفولانزای نوع A، آنفولانزای خوکی… الان دو سه ماهی است که این کلمات زیاد به گوشمان می خورد.
به دلیل تغییر شکل روزانه ویروس این نوع آنفولانزا و همه گیر شدن آن، این واژه های ترکیبی خیلی سریع به سر خط خبرها تبدیل شدند و در کشور ما که چه عرض کنم که در سراسر دنیا سر و صدا راه انداختند. گهگاه خبرها و آمارهای تلخ، موج نگرانی را در شهرها برمی انگیزد، و پزشکان نیز توصیه می کنند: “بهترین درمان، پیشگیری است.”

خلاصه این که این روزها زیاد می خوانیم که اهل فن توصیه کرده اند: چهار ماده زیر را در برنامه غذایی خود بگنجانید، تا در  برابر سرماخوردگی ضد ضربه شوید:

کلید طلایی برای پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی

مصرف قارچ، انار، چای سبز و هویج در پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی و آنفولانزای نوع A موثر است.

۱- چای سبز

چای سبز که نوعی چای چینی است معمولا احتیاج به دم کردن ندارد. پس از اینکه لیوان را از آب داغ، پر کردید چند برگ چای سبز را توی آن بریزید و نعلبکی را برعکس روی لیوان قرار دهید. بعد از یک دقیقه، چای آماده می‌شود و می‌توانید نوش جان کنید. توجه داشته باشید هر چه مقدار برگ‌های داخل لیوان بیشتر باشد طعم تلخ آن هم بیشتر می‌شود. اگر طعم تلخ چای سبز را دوست ندارید کمی آب لیموترش به آن اضافه کنید یا از معطرکننده‌هایی مانند یاس خشک شده و هل استفاده کنید.

چای سبز مقاومت سیستم ایمنی بدن را افزایش می دهد.

چای سبز مقاومت سیستم ایمنی بدن را افزایش می دهد.

مصرف چای تأمین کننده رنگدانه هایی است که شما به طریق دیگر دریافت نمی کنید، پس با مصرف متعادل این نوشیدنی مفید زمینه های سلامتی را درخود فراهم آورید .

از فواید بسیار چای سبز صحبت های زیادی می شود و حتی چای را بهترین نوشیدنی پس از آب می دانند .

مصرف دم‌کردهٔ چای که تقریبا زرد رنگ است باعث تسریع حرکات تنفسی، سرعت در گردش خون، رفع خواب‌آلودگی، احساس تجدید نیرو، تقویت نیروی فکری، گوارش بهتر غذا و تعریق می‌شود از اینرو چای را هنگام خستگی، ضعف عصبی، میگرن، بیماری‌های قلبی و آسم می‌توان تجویز نمود. همین طور در چای سبز نوعی آنتی‌اکسیدان به نام “کاتچین” وجود دارد که می‌تواند سلول‌های ایمنی بدن را افزایش دهد و طبق تحقیقات انجام شده، این ماده حرکت انتشار ویروس را کند می ‌کند.
از دیگر ترکیبات چای سبز، “ال‌تیانین” است که طبق تحقیقاتی که در هاروارد انجام شده، این ماده، مقاومت سیستم ایمنی بدن را افزایش می‌دهد.به دلیل وجود این ماده است که گفته می شود چای سبز طول عمر را می‌افزاید. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد در حدود ۸۰ درصد مردم ژاپن چای سبز می‌نوشند به طوری که بیش از نیمی از آنها روزانه سه فنجان یا بیشتر از آن مصرف می کنند.جالب اینجاست که تجزیه و تحلیل اطلاعات ثبت شده نشان داده است که افرادی که روزانه پنج فنجان یا بیشتر چای سبز می‌نوشیدند نسبت به افرادی که چای سبز نمی‌نوشیدند، ۱۶ درصد کمتر در معرض مرگ به هر علت بودند و هنگامی که مرگ به علت بیماری قلبی در نظر گرفته می‌شد، نوشیدن چای سبز ۲۶ درصد خطر مرگ را کاهش می‌داد. (مطالعه بیشتر درباره خواص چای سبز)

۲- انار

انار منبع غنی آنتی اکسیدان

انار منبع آنتی اکسیدان

انار منبع خوبی از آنتی اکسیدان‌ها، پتاسیم و ویتامین C است .
آنتی اکسیدان ها به ترکیبات شیمیایی خاصی اطلاق می شود که میزان و شدت اکسیداسیون سلول ها و مولکول های زنده را کاهش می دهند یا به عبارت دیگر مقاومت بدن را افزایش می دهد.

در هنگام سرماخوردگی بدن از آنتی اکسیدان هایی که در دورن محیط بدن وجود دارد برای مقابله با تخریب سلولهای بدن استفاده می کند و اگر نیاز بدن به این مواد را به خوبی تامین کنید مشکلی رخ نمی دهد. ولی اگر بدن با کمبود آنتی اکسیدان در محیط داخلی مواجه شود نمی توان امیدی به نجات سلول ها از خطر اکسید شدن و نابودی داشت.

از آنتی اکسیدان های محلول در چربی می توان ویتامین E, بتاکاروتن, ویتامین A را نام برد. از نمونه های محلول در آب نیز می توان به ویتامین C و کاتالاز اشاره نمود.

۳- قارچ

قارچ طول عمر را افزایش می دهد.

مصرف قارچ به افزایش طول عمر کمک شایانی می کند.

قارچ منبع بسیار غنی از سلنیوم، ‌ریبوفلاوین(ویتامین B2)، ویتامینB5، مس، نیاسین، پتاسیم و فسفر می‌باشد. سلنیوم ماده‌ای ضروری برای عملکرد آنتی اکسیدانها می‌باشد که باعث کاهش رادیکالهای آزاد (که عامل اکسید شدن سولهای بدن هستند) در بدن می‌شود.

علاوه بر این همانطور که گفته شد، مس بر بسیاری از پروسه‌های بنیادی تاثیر می‌گذارد که از آن جمله می‌توان به سیستم ایمنی اشاره نمود. مس پیش فاکتوری است که عکس العمل آنزیمی دارد و نه تنها در سیستم ایمنی بلکه بر درمان زخمها و تقسیم سلولهای طبیعی بدن نیز موثر است.

داشتن سیستم ایمنی قوی وابسته به میزان مس است بنابراین مس موجود در قارچ می‌تواند از مبتلا شدن به بیماریهایی نظیر سرماخوردگی جلوگیری می‌کند.

( مطالعه بیشتر درباره خواص قارچ)

هویج منبع ویتامین A

هویج از لحاظ دارا بودن خواص طبی با پرتقال برابر است.

۴- هویج

هویج از لحاظ دارا بودن خواص طبی، با پرتقال برابر است.

هویج به مقدار زیاد بتا کاروتن دارد و همانطور که در بالا نیز مطرح شد بتاکاروتن از آنتی اکسیدان های محلول در چربی است که سیستم ایمنی بدن را در مقابل بیماریها تقویت می کند.

علاوه بر این هویج یکی از منابع سرشار ویتامین A به حساب می آید که خاصیت این ماده را دوچندان می کند.

منبع (+) (+) (+) (+)

تاثیر ویپ و محلولهای دفع حشرات (حاوی DEET) بر اعصاب

ویپ ها و محلولهای دفع کنندۀ حشرات (حاوی DEET) برای اعصاب انسان مضر است .

ماده‌ی فعال موجود در بسیاری از دفع‌کننده‌های حشرات، در بیش از نیم قرن، می‌تواند برای شبکه‌ی عصبی مرکزی سمی باشد .
براساس گفته‌های دانشمندان، ماده‌ی فعال درون بسیاری از دفع‌کننده‌های حشرات، ان-دی‌متیل-ام-تولوآمید، که بیشتر به عنوان DEET شناخته می‌شود می‌تواند برای شبکه‌ی عصبی مرکزی سمی باشد .

از زمان جنگ جهانی دوم که ارتش امریکا ماده‌ی شیمیایی ان-دی متیل- ام-تولوآمید را تولید نمود، این ماده تبدیل به مهم‌ترین جزء دفع‌کننده‌ها شده است.

در ابتدا تصور می‌شد که عملکرد ماده‌ی فعال، از بین بردن حس بویایی حشراتی چون پشه‌ها، که به پوست انسان جذب می‌شوند و توقف گزش آنهاست. ولی یک پژوهش جدیدتر چنین اظهار می‌دارد که این ماده به عنوان یک بازدارنده‌ی واقعی عمل می‌کند که به شبکه‌ی عصبی حشره حمله نموده و حتی مقدار زیاد آن می‌تواند باعث مرگ حشره گردد.

دفع کنندۀ حشرات

دفع کنندۀ حشرات

اکنون پژوهشگران بیم آن دارند که چنین سازوکاری برای انسان‌ها نیز مضر باشد و عقیده دارند که بایستی تحقیقات بیشتری به صورت فوری برای اندازه‌ گیری احتمال سمی بودن این ماده (به‌ ویژه اگر با حشره‌کش‌های مخدر اعصاب مخلوط گردد) برای شبکه‌ی عصبی انسان انجام شود .

در مطالعه‌ای که در مجلۀ زیست‌شناسی BMC منتشر شده، دانشمندانی که بر روی جوندگان مطالعه می‌کنند، دریافته‌اند که DEET، آنزیم کولینستراس (Cholinesterase) را که برای انتقال پیام‌ها از مغز به ماهیچه‌ها ضروری است، از کار می‌اندازد.

محلول حاوی DEET

محلول حاوی DEET

مواد شیمیایی که با فعالیت کولینستراس تداخل می‌کنند، می‌توانند در مقدار کم، باعث ترشح بزاق اضافی و تجمع آب در چشم گردند و در پی آن موجب تشنج ماهیچه‌ای و در نهایت، مرگ شوند.

وینسنت کربل از موسسۀ پژوهش برای توسعه در مون ‌پلیۀ فرانسه می‌گوید :

این موضوع را دریافته ‌ایم که DEET تنها یک ماده‌ی شیمیایی تغییردهنده‌ی رفتار نیست، بلکه از فعالیت یک آنزیم کلیدی در شبکۀ عصبی مرکزی (استیل کولینستراس) ، هم در حشرات و هم در پستانداران ، جلوگیری می‌کند.

منبع